Relacja z pierwszego dnia konferencji

Strona główna | Relacja z pierwszego dnia konferencji

12.10.2009

Konferencję otworzyła Prezes Fundacji Centrum Solidarności Danuta Kobzdej witając zaproszonych gości, wśród których znaleźli się m.in. Minister Edukacji Danii Bertel Haarder, Minister Edukacji Narodowej Polski Katarzyna Hall, Ole Løvig Simonsen - Prezes organizacji partnerskiej Inicjatywa i Sieć Bałtycka, oraz Natalia Gorbaniewska, Bogdan Borusewicz, Lech Wałęsa, Wolfgang Templin.

Następnie głos zabrali Ministrowie Edukacji Polski i Danii. Bertel Haarder kilkakrotnie podkreślał, że choć Dania nie była bezpośrednio doświadczona totalitarnym systemem, pamięć o okresie Zimnej Wojny i wydarzeniach z nim związanych nie powinna zaginąć. Zarówno Minister Haarder, jak i Minister Hall nawiązali do roli edukacji, która powinna podejmować wyzwania przedstawiania historii najnowszej w interesujący i kompleksowy sposób. Minister Hall przypomniała, że Ministerstwo Edukacji obejmuje patronat nad zbliżającym się 2010 rokiem określonym jako Rok Historii Najnowszej. Szczególnie cenne okazały się w tym kontekście uwagi Ole Løvig Simonsen, który nawiązał do roli młodzieży będącej głównym odbiorcą wszelkich edukacyjnych działań. Przypomniał, że młodzi ludzie, którzy nie mają wspomnień związanych z okresem Zimnej Wojny, powinni znać miejsca takie jak obozy pracy, więzienia, bunkry, które upamiętniają walkę z komunizmem. W tym celu należałoby według niego zacieśnić współpracę między krajami Basenu Morza Bałtyckiego i zjednoczyć wysiłki wokół efektywnej kampanii informacyjno-edukacyjnej, w której czynny udział powinny wziąć zarówno instytucje państwowe jak i pozarządowe.

Kolejna część programu poświęcona była przedstawieniu historycznego tła okresu Zimnej Wojny. Przewodził jej profesor Jerzy Eisler, który wspólnie z Marion Brandt, Thomasem Wegenerem Friisem oraz Marcinem Zarembą debatowali nad fenomenem Zimnej Wojny w Środkowo-Wschodniej Europie. Motywem przewodnim dyskusji była analiza czynników, które wpływały na utrwalenie i osłabianie systemu komunistycznego. Wiele czasu poświecono także omówieniu powodów załamania i upadku komunizmu. Historycy poszukiwali również odpowiedzi na pytania o rolę „Solidarności” w przemianach demokratycznych innych państw regionu.

Po przerwie rozpoczęło się spotkanie ze świadkami historii moderowane przez Dariusza Bugalskiego. Legendarni uczestnicy ruchów opozycyjnych z krajów byłego bloku wschodniego opowiedzieli uczestnikom konferencji o walce z totalitarnym systemem w NRD, ZSRR oraz w komunistycznej Polsce.

Szczególnymi brawami nagrodzona została Natalia Gorbaniewska za bardzo osobisty komentarz dotyczący jej pobytu w szpitalu psychiatrycznym, w którym została uwięziona za działalność na rzecz ruchu opozycyjnego. Bezpośrednio po debacie świadkowie historii odpowiadali na pytania młodych ludzi, którzy pytali m.in. o motywy działania, które inspirowały i dawały opozycjonistom siłę w walce z systemem, który wydawał się niezachwiany i zbyt silny do pokonania. Ponieważ konferencja miała miejsce kilka dni po przyznaniu Pokojowej Nagrody Nobla dla prezydenta Stanów Zjednoczonych Baracka Obamy, Lech Wałęsa jako laureat tej nagrody został poproszony o komentarz. Zapytany zwrócił uwagę na specyficzny charakter wyróżnienia, które przyznane zostało za obietnicę, plany i wizję rzeczywistości, a nie za konkretne działania na rzecz świata bez broni nuklearnej. Tym samym nawiązał do nowego kierunku wyznaczonego przez Szwedzką Akademię Królewską, którym ta konsekwentnie podąża od kilku lat. Młodzi ludzie kontynuowali indywidualne zadawanie pytań jeszcze w trakcie przerwy obiadowej, która zakończyła pierwszą część dnia na Politechnice.

Popołudniowy program został zorganizowany przez Fundację Centrum Solidarności. Rozpoczęło się zebraniem młodzieży na Górze Gradowej nad Dworcem PKS w Gdańsku. Wiatr i deszcz zdecydowanie nie sprzyjały tej części programu konferencji. Niemniej jednak zdeterminowana młodzież była gotowa przemierzać Główne i Stare Miasto rozwiązując kolejne zadania, szukając śladów historii na gdańskich budowlach i wśród mieszkańców miasta.

Finał gry odbył się pod historyczną bramą Stoczni Gdańskiej. Młodzi w czasie wędrówki po mieście otrzymywali koszulki z literami, które ostatecznie miały zostać ułożone w hasło. Najpierw osoby ubrane w koszulki ułożyły się w słowa, a po chwili już wszyscy mogli odczytać wspólne hasło: Make use of your freedom – share it! (Wykorzystaj swoją wolność – podziel się nią!).

Wieczór nie kończył się jednak pod bramą Stoczni, ale na jej terenie. Pusta i ciemna hala stoczniowa została przekształcona na stołówkę. Wszyscy uczestnicy zostali zaproszeni na wspólną kolację. Miejsce i muzyka okazały się doskonałą okazją integrującą młodych. Pusty parkiet dość szybko zapełnił się młodzieżą. Wówczas ani kraj pochodzenia ani wiek nie stanowiły barier we wspólnej zabawie. Spotkanie na pewno mogło trwać dłużej, jednak czekał nas kolejny dzień konferencji.

Relacja z drugiego dnia konferencji

Zobacz galerię zdjęć